Vooruitgang is mooi. Als het maar veilig gebeurt, zal elke toezichthouder zeggen. Tijdens het openingsspel van het Toezichtfestival bogen collega-toezichthouders zich over de casus van de bezorgrobots van 'Domino Technologies'. Zij zagen natuurlijk kansen, maar ook risico’s.

Tafel 31

Aan tafel 31 in de grootste zaal van DeFabrique neemt een gevarieerd groepje plaats. Eén is inspecteur Ontgronding in de provincie Limburg. Een ander is toezichthouder van de Douane. Weer een ander werkt bij de Inspectie Leefomgeving en Transport, onderdeel Luchtvaart. En ook van de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid schuift een collega aan. Na een kort (geacteerd) filmpje van een talkshow krijgen zij en alle andere toezichthouders in de zaal een vraag van dagvoorzitter Joost Hoebink. “Stel”, zegt hij, “een bedrijf genaamd 'Domino Technologies' introduceert robots om maaltijden te bezorgen. Een soort 'Thuisbezorgd' dus, maar dan met robotkarretjes, op de stoep. Welke actoren zijn bij zo'n innovatie betrokken en wie is waarvoor verantwoordelijk? En welke rol hebben toezichthouders: waar moeten ze zich op richten en hoe moeten ze dat doen?”

Toezichtfestival 2019
Toezichtfestival 2019

Te veel toezichthouders?

Tafel 31 is het er snel over eens: laat eerst de beleidsmakers de kaders aangeven. Maar daarna vliegen de inspecties over tafel. De ILT voor het toezicht op het gebruik van de wagentjes op de openbare weg. De Dienst Wegverkeer (RDW) moet wat van de wagentjes zelf vinden. En de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit moet toezicht houden op de voedselveiligheid, zodat niemand ziek wordt van het bezorgde eten. Het aantal betrokken instanties wordt nog groter, als voorzitter Joost een stap verder gaat. “Stel nou dat 'Domino Technologies' het niet alleen houdt bij maaltijden, maar ook allerlei andere producten gaat bezorgen zoals van de supermarkt, de online winkels of van de apotheek?" Tafelgenoot Theo Verstege van de ILT constateert: "Eigenlijk kunnen er zóveel actoren en toezichthouders bij betrokken zijn, dat het onduidelijk dreigt te worden wie verantwoordelijk is als er iets misgaat."

Toezichtfestival 2019
Toezichtfestival 2019

Veiligheid en innovatie

Dan maakt het spel virtueel een sprong in de tijd en wordt de zaal opgeschrikt door 'breaking news' op het grote scherm. Een nieuwslezer vertelt dat er diabetespatiënten in het ziekenhuis zijn beland, nadat robots warme insuline bij hen hadden afgeleverd. De moeder van een patiënte kijkt diepbedroefd de camera in. “Wie heeft hier liggen slapen?”, vraagt zij. Dagvoorzitter Joost springt hierop in en vraagt de zaal: “Had iemand van jullie dit risico eerder gezien, erover gesproken met betrokkenen en/of verantwoordelijken ervoor virtueel in het gesprek betrokken? En zou je, met deze kennis, jullie gesprek en jullie aanpak anders hebben gedaan?" 

Open communiceren

Tafel 31 is het erover eens: apothekers, bezorgers en klanten zijn deels verantwoordelijk. Maar ook toezichthouders zijn betrokken. Welke? Dan toch maar de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd als eerst aangewezene, vinden zij. Het inzicht na deze casus? ILT-medewerker Theo: “Innovatie kunnen en willen we niet tegenhouden. Het is er ook gewoon al, bijvoorbeeld in de vorm van zelfvarende schepen en zelfrijdende treinen. We kunnen dus maar beter samenwerken en zorgen dat dit soort vernieuwingen veilig ingevoerd worden. Vandaag heb ik wel gezien hoe waardevol het dan is als verschillende toezichthouders open met elkaar communiceren. We kunnen veel van elkaar leren en móéten samenwerken."

Toezichtfestival 2019
Toezichtfestival 2019